صفحه نخست
نقشه سایت
ارتباط با ما
پیوندها
پست الکترونیک
اتوماسیون اداری
ارتباط مستقیم با مدیرکل
سامانه نظارت
دریافت rss
کلمه کاربری رمز عبور
مایلم هم اکنون عضو شوم رمز عبور را فراموش کرده ام


آیین نامه حفاظتی صنایع چوب

 

 

فصل اول ) مقررات عمومی :

ماده 1- کلیه کارگران شاغل در کارگاه بایستی با عملکرد دستگاههای موجود و خطرات احتمالی آنها آشنایی داشته و همچنین آموزشهای لازم را دیده باشند.

ماده 2- تراشه های چوب خاک اره ها و غیره بایستی مرتباً از محل کارگاه خارج شوند تا کف کارگاه و محیط کار همواره تمیز و عاری از هر گونه ضایعات باشد.

ماده 3- دستگاههای نجاری مجهز به تهویه موضعی باشند تا از انتشار و تجمع ضایعات چوب و خاک اره در کارگاه بویژه بر روی قسمتهای مختلف دستگاه جلوگیری شود.

ماده 4 : کلیه کانالها و گودالها حفره ها و شیارهایی که در کف کارگاه و نزدیک به ماشین های اره جهت قرار دادن وسائل انتقال چوب (ترانسپورتر) یا برای آب روها احداث شده باید به وسیله نرده یا حفاظ مناسب محفوظ شود.

ماده 5- قسمتهای انتقال دهنده نیرو مانند تسمه فلکه ها چرخ دنده ها زنجیر ها نقاله ها فلکه های اصطحکاکی بازوهای لنگغلطکها و همچنین دیگر قسمتهایی که امکان درگیری با لباس کار و یا بدن کارگر را دارند بایستی به حفاظ مناسب ، محکم ، مقاوم و ایمن مجهز شوند.

ماده 6- نظافت تعمیر سرویس و تنظیم دستگاههای مختلف نجاری و درودگری و غیره بایستی فقط زمان خاموش بودن دستگاه صورت پذیرد.

ماده 7- به کارگران شاغل در این صنعت بایستی به تناسب نوع فعالیت و کار وسائل حفاظت فردی متناسب مانند لباس کار کلاه ایمنیماسک تنفسی کفش کار عینک دستکش گوشی حفاظ طلقی صورت و غیره تحویل داده شود.

ماده 8- تنظیم حفاظ ها یا وسائل هدایت کننده چوب هنگام روشن بودن دستگاهها ممنوع است. 

ماده  9- تجهیزات برقی ماننده تخته کلیدهاکلیدهای چاقویی و غیره بایستی بنحو مطمئن و ایمن در داخل محفظه مناسبی نصب گردد و پیرامون آنها بر روی زمین فرش عایق گسترده شود.

ماده 10- در اطراف دستگاههای نجاری و در نقاط خطر آفرین آنها بایستی کلیدهای قطع اضطراری برق بطور مشخص و به تعداد کافی نصب و در دسترس کارگران قرار گیرد تا در هنگام بروز خطر قابل استفاده باشد.

ماده 11- حذف کردن حفاظ ها ، گیرها و هر گونه تجهیزات جانبی ایمنی ، از دستگاههای نجاری ممنوع می باشد.

ماده 12برای راندن و هل دادن قطعات چوب در هنگام کاربا دستگاه رنده یا اره و موارد مشابه بایستی از دستگیره مخصوص بار دادن استفاده نمود.

ماده 13- در ماشین های اره چوب بری ، الکتروموتور و یا قسمت محرک دستگاه بایستی دارای قدرت کافی باشد تا احتمال گیر کردن تیغه اره درداخل چوب از بین برود.

ماده 14- دنده های اره باید متناسب با جنس چوب و نوع برش باشد.

ماده 15- تیغه اره باید بدون ترک بوده و به بهترین وضع نگهداری شود و چپ و راست کردن و تیز کردن آن دقیقاً انجام گردد.

ماده 16- فاصله بین دیوار و میز کار نباید از 45 سانتی متر کمتر باشد و در صورتی که این فاصله را برای عبور کارگر در نظر گرفته باشند از 90 سانتی متر کمتر نباشد.

ماده 17- فاصله بین سطح میز کار و سقف کارگاه یا اشیاء و وسائلی که به سقف نصب شده نباید کمتر از 2 متر باشد.

ماده 18- در محل هایی که عبور از روی غلطک ها و نوارهای نقاله ضروری باشد باید پله ها یا پل هایی تعبیه گردد که مجهز به نرده حفاظتی باشد.

ماده 19- لباس کار کارگران بایستی به نحوی باشد که علاوه بر سهولت و راحتی در انجام کار ، از درگیر شدن قسمتهای مختلف آن با قطعات گردنده و متحرک دستگاهها جلوگیری بعمل آورد.

ماده 20- از قرار دادن هر گونه مواداعم از مواد اولیه یا در دست ساخت یا تولید شده در مسیر حرکت

وسائل متحرک و عبور و مرور کارگران در کارگاه خودداری گردد.

ماده 21- کلیه سیمها و کابلهای برق اضافی از محیط کارگاه بایستی جمع آوری گردد و لازم است سیمها و کابلهای مورد استفاده از داخل کانالها و یا لوله های مخصوص و مناسب عبور داده شود.

ماده 22- تخته ها و الوارها باید به گونه ای به دیوار تکیه داده شود که احتمال سقوط و لغزش آنها وجود نداشته باشد.

ماده 23- دیواری که برای تکیه دادن تخته ها و الوارها استفاده می شود بایستی استقامت و استحکام کافی متناسب با بار وارده را داشته باشد.

ماده 24- تخته های نئوپان و موارد مشابه بایستی بصورت افقی بر روی زمین قرار داده شوند و در صورتی که لازم است بطورعمودی قرار گیرند باید از تکیه گاههای مطمئن مانند خرک استفاده شود.

ماده 25- تنه درخت الوار چوب و تخته و همچنین تولیدات کارگاهی بایستی در محل مناسب به نحو ایمن نگهداری شوند تا از سقوط و لغزش آنها ممانعت به عمل آید.

ماده 26- برای جلوگیری از وصل شدن ناگهانی برق و حرکت نمودن دستگاه بایستی حتماً در مسیر اصلی برق از کنتاکتورهای مناسب استفاده شود.

ماده 27- کارفرمایان یا مسئولین واحدها موظفند از ورود افراد متفرقه به قسمتهای مختلف کارگاه جلوگیری نمایند.

فصل دوم ) اره های تسمه ای یا اره فلکه :

ماده 28کلیه قسمتهای اره فلکه شامل فلکه های بالا و پائین ، نوار اره دربالا و پائین میز و همچنین فلکه و تسمه فلکه الکترموتور و غیره بایستی دارای حفاظ دائمی مناسب محکم و مقاومی باشند.

ماده 29حفاظ فلکه پائینی اره تسمه ای باید تا سطح زمین ادامه داشته و طوری ساخته شود تا از ورود اجسام خارجی به زیر فلکه جلوگیری گردد و در صورت لزوم به عنوان محفظه مکنده خاک اره نیز از آن استفاده شود .

ماده 30- اره تسمه ای باید دارای وسیله تنظیم کننده خودکاری باشد تا کشش تیغه اره را تنظیم

کرده و از شل شدن غیر عادی آن در حین کار جلوگیری کند.

ماده 31- حفاظ فلکه بالایی اره تسمه ای باید حداقل 10 سانتی متر بالاتر از طوقه فلکه آن شروع شده و تا پائین ترین نقطه طوقه فلکه ادامه یابد .

ماده 32- در موقع سوار کردن یا برداشتن تسمه اره باید آن را دقیقاً مورد معاینه قرارداد تا ترک یا عیب دیگری نداشته باشد .

ماده 33- ناف و بازوها و طوقه فلکه های دستگاه اره تسمه ای همچنین پیچ ها و پرچهای آن باید حداقل ماهی یک مرتبه بازرسی شده و با زدن ضربه فلکه های ترک دار و معیوب مشخص و از کار خارج شوند.

ماده 34- ضخامت طوقه فلکه های دستگاههای اره تسمه ای در قمستی که فشار نوار اره موثر است باید حداقل 16 میلیمترباشد.

ماده 35- برداشتن تسمه از روی فلکه و همچنین جمع کننده قطعات شکسته تسمه قبل از توقف کامل ماشین ممنوع است .

ماده 36- سرعت دورانی فلکه های مربوط به تسمه اره نباید از حد مجاز درج شده بر روی پلاک مشخصات دستگاه تجاوز کند.

ماده 37- از بکار بردن تسمه های معیوب یا ترک دار جداً خودداری گردد.

فصل سوم ) اره های گرد:

ماده 38اره گرد چوب بری باید دارای حفاظ هایی طبق شرایط زیر باشد :    

الف حفاظ تیغه اره قابل تنظیم باشد و طوری تیغ را بپوشاند که هنگام کار دندانه های آن در دسترس نباشد
ب سطوح جانبی حفاظ تا حد امکان به صفحه اره نزدیک باشد
ج حتی المقدور نزدیک به محل برش سوار شود.
دروی سطح جانبی حفاظ علامتی رسم شود که وضع تیغه اره را در زیر محفظه آن مشخص کند .
ه جنس حفاظ باید از مصالح نرم انتخاب شود یا پوشش داخل آن از فلز نرم باشد تا اگربه صفحه

اره برخورد کند باعث شکستن دندانه آن نشود.
و- حفاظ باید اصولاً طوری ساخته شود که متصدی دستگاه از خطر تماس با دندانه های اره و پرتاب شدن خرده چوب یا دندانه های شکسته اره محفوظ بماند.

ماده 39- تیغه جداکننده دستگاههای اره گرد باید به نحوی باشد که به طور موثر عمل خود را انجام دهد.

ماده 40- تیغه جدا کننده باید درقسمت عقب صفحه اره گرد قرار گیرد و دارای شرایط زیر باشد:

الف از شیاری که اره در چوب ایجاد می کند کمی نازک تر و از صفحه اره کمی ضخیم ترباشد .
ب پهنای آن در سطح میز کمتر از 15 سانتی متر نباشد
ج ارتفاع آن از سطح میز باید به اندازه 2 تا 5 میلیمتر کمتر از ارتفاع صفحه باشد
د- به طور محکم در قسمت عقب و در یک سطح با صفحه اره نصب شود و فاصله آن با دندانه های اره حتی المقدور کم بوده و در هیچ حالتی از 3 میلیمتر تجاوز نکند.

ماده 41- انحنای تیغه های جداکننده باید به موازات انحنای صفحه اره گرد باشد .

ماده 42- در اره های گرد مخصوص برش طولی الوارهای نازک می توان تیغه های جداکننده را ضخیم تر از مورد مذکور در ماده 40 انتخاب کرد.

ماده 43دستگاه اره گرد چوب بری باید طوری نصب شده باشد که در حین کار تغییر محل نداده و ایجاد لرزش نکند

ماده 44- ارتفاع میز اره های گرد چوب بری باید بین 85 تا 90 سانتی متر باشد.

ماده 45قسمتی از صفحه اره گرد که زیر میز دستگاه قرار دارد باید حفاظ گذاری شود ممکن است این حفاظ قسمتی از دستگاه مکنده خاک اره را تشکیل دهد

ماده 46- صفحه اره گرد چوب بری باید کاملاً تیز بوده و سوار کردن روی دستگاه و نگهداری آن بخوبی و با دقت انجام شود . همچنین در فواصل معین مورد بازدید و آزمایش قرار گیرد و درصورت مشاهده عیب و نقص اقدام به پیاده کردن و اصلاح یا تعویض آن بشود.

ماده 47استفاده ار صفحات اره گرد معیوب ناقص ممنوع می باشد.

ماده 48متصدی دستگاه اره گرد در موقع کار نباید مقابل تیغه اره قرار گیرد.

ماده 49اره گرد مضاعف باید دارای صفحه فلزی مشبک یا حفاظ مناسب دیگری باشد که متصدی دستگاه را از خطر اصابت خرده چوب های حاصل از کار اره محفوظ نگاهدارد.

ماده 50قرار دادن گوه یا تراشه چوب و غیره برای لنگ نمودن تیغه اره جهت ایجاد شیار و زبانه و امور دیگر ممنوع است.

ماده 51تیغه های دستگاههای اره نبایستی از سطح قطعه کار روی میز بیرون بیاید.

فصل چهارم ) دستگاه های فرز و گندگی و رنده :

ماده 52ماشین های گندگی و فرز چوب بری باید مجهز به سرپوش های متصل به دستگاه مکنده باشد تا غبار قطعات ریز و تراشه های چوب را از محل تولید به خارج از منطقه عمل ماشین هدایت کند.

ماده 53ماشین های فرز و ماشین های چوب بری مشابه آن که بار دادن آنها بطور خودکار ، انجام نمی شود باید دارای حفاظ فرز قلم فرز باشد این حفاظ باید مسیر تراش بزرگترین قلم فرزماشین را پوشانده و به تناسب ضخامت قطعه کار قابل تنظیم باشد.

ماده 54محل نصب قلم دستگاه فرز نجاری و ماشین های مشابه چوب بری باید دارای مهره کنترل یا وسائل محکم کننده مشابه باشد تا در موقع کار امکان در آمدن قلم از جای خود و پرتاب شدن نداشته باشد.

ماده 55برای تراش دادن قطعات کوچک چوب با ماشین های فرز یا ماشین های مشابه آن باید از دستگاه هدایت کننده یا گیره دسته دار استفاده کرد.

ماده 56در هنگام کار کردن با دستگاه رنده بایستی طرفین آزاد تیغه رنده مجهز به حفاظ مناسب باشد.

ماده 57در ماشین های کف رنده فاصله آزاد بین لبه دهانه و لبه تیغه رنده نباید از 3 میلیمتر

تجاوز نماید.

ماده 58کارفرما مکلف است دستگیره فشاری مناسب در اختیار کارگران قرار دهد تا برای بار دادن قطعات کوتاه در دستگاه گندگی از آن استفاده شود.

ماده 59در زمان روشن بودن دستگاه گندگی ، ورود دست یا ابزار آلات یا قطعات چوبی بداخل محفظه گندگی ممنوع است.

ماده 60کلیه ماشین های گندگی بایستی مجهز به چنگکهایی باشد که از عقب زدن و پس زدن چوب ممانعت بعمل آورد.

فصل پنجم ) دستگاه های خراطی :

ماده 61ماشین های خراطی بایستی در قسمت بالا و روی قطعه کار مجهز به حفاظهای نیم گرد متناسب با نوع قطعه کار باشد.

ماده 62آستین لباسکار خراطان بایستی کاملاً به دور مچ دست چسبیده باشد و استفاده از عینک و یا طلق محافظ صورت برای آنها الزامی است.

ماده 63کارگرانی که با ماشین خراطی کار می کنند وفق مقررات مندرج در آئین نامه وسائل حفاظت انفرادی می بایست مجهز به وسائل حفاظت انفرادی شوند.

فصل ششم ) پیشگیری از آتش سوزی :

ماده 64 - حلالها ، رنگها و دیگر مواد قابل اشتعال بایستی در مکانهای خاص دور از حرارت جرقه تابش نور مستقیم خورشید و محلهایی که احتمال وقوع آتش سوزی دارد نگهداری گردد.

ماده 65کپسولهای اطفاء حریق از نظر نوع - تعداد - محل نصب و غیره بایستی با توجه به شرایط کارگاه انتخاب گردند.

ماده 66کلیه کارگاههای نجاری و صنایع وابسته بایستی مجهز به سیستم آب تحت فشار مناسب برای استفاده در هنگام حریق باشند.

ماده 67محل نصب وسائل اطفاء حریق بایستی بنحوی انتخاب گردد که بسهولت قابل دسترسی

باشد.

ماده 68برای کارگاهها و انبارها و غیره با توجه به وسعت و شرایط کارگاه در صورت امکان دتکتورهای مناسب و وسائل پاشنده سقفی با مواد خاموش کننده مناسب نصب گردد.

ماده 69انبار نمودن و چیدن قطعات چوب و الوار و دیگر مواد قابل اشتعال در مجاورت بخاریها ممنوع است.

ماده 70استفاده از مواد و مصالح قابل اشتعال برای ساختمان کارگاههای نجاری ممنوع است.

ماده 71در کارگاهها بایستی از وسائل گرمایشی مناسب و ایمن برای گرم نمودن فضای کارگاه استفاده شود.

ماده 72لوله دودکش بخاری ها بایستی به نحو صحیح و اصولی و ایمن نصب و از مجاورت آنها با مواد قابل اشتعال پرهیز گردد.

ماده 73استعمال دخانیات و ایجاد آتش روباز در کلیه قسمتهای کارگاهها اعم ازنجاری ، نقاشی ، انبارها و غیره ممنوع است.

فصل هفتم ) کارگاههای روکش چوب و پرس چوب :

ماده 74اطراف چاله بخار بایستی بطور ایمن حفاظ گذاری گردد.

ماده 75در کارگاههای تولید روکش چوب بایستی از نردبان مناسب و ایمن برای دسترسی به کف چاله بخار استفاده شود.

ماده 76اشتغال بکار کارگران در قسمت چاله بخار بصورت انفرادی ممنوع است.

ماده 77کارگران شاغل در قسمت چاله بخار بایستی از لباس کار مناسب و کلاه ایمنی استفاده کنند.

ماده 78در دستگاههای پرس چوب بایستی به تعداد افرادی که با دستگاه کار می کنند کلید های قطع اضطرای وجود داشته باشد و یا به سیستم چشم الکترونیک تجهیز شوند تا در هر صورت به

محض ورود قسمتی از بدن کارگران به منطقه خطر ، دستگاه متوقف شود.

ماده 79کلیدهای فرمان دستگاههای پرس چوب بایستی بنحوی نصب شوند که هر دو دست کارگر از منطقه خطر دور باشد.

فصل هشتم ) مقررات متفرقه :

ماده 80سه نظام ماشین مخصوص مته و توتراشی چوب باید بدون زائده و برجستگی باشد.

ماده 81انتهای قسمتهای گردنده مانند سه نظام دستگاههای اره سه کاره و غیره بایستی حفاظ گذاری گردند.

ماده 82در ماشین های مته افقی ، قائم و شعاعی تک محوره ساده که روی آن مته یا قلم توتراشی و یا قلاویز برای عملیات مختلف نصب می شود باید قسمتی از آن با قطعه کار در تماس نمی باشند حفاظ گذاری شود.

ماده 83دریلهای رومیزی و دستگاههای مشابه بایستی دارای وسائل نگهدارنده مناسب برای ثابت نگهداشتن قطعه کار باشند.

ماده 84استفاده از ابزار آلات نجاری توسط دستگاههای غیر مرتبط مانند استفاده از تیغه اره گرد در دستگاه فرز یا استفاده از سنگ سمباده در دستگاه دریل دستی ممنوع است.

ماده 85تیغه اره ها و فرزها در صنایع نجاری بایستی همواره تیز و سالم باشند .

ماده 86تیغه اره های گرد و اره های نواری بایستی مرتباً بازدید شوند تا در صورت وجود ترک تعویض گردند.

ماده 87روپوش حفاظتی اره ها باید طوری باشد که دو لبه جانبی آن روی میز یا قطعه کار بنشیند.

ماده 88ابزار آلات براده برداری مورد استفاده در صنایع نجاری مانند تیغه فرزها بایستی به لحاط جنس ، دور ، شکل و غیره ، استاندارد و متناسب با نوع کار انتخاب گردند.

ماده 89در دستگاههای اره و رنده بایستی علاوه بر نصب گونیا ، بتوان آنرا متناسب با عرض

قطعه کار تنظیم نمود.

ماده 90سیلندرها و محورهای حامل تیغه اره ها و رنده ها و غیره بایستی مجهز به ضامن هایی باشند که در زمان تعمیر یا تعویض از حرکت دستگاه جلوگیری کند.

ماده 91کلیه دستگاههای رومیزی مانند دریلها یا فارسی برها بایستی بنحو مطمئن و مناسبی در محل خود یا سطح میز کار نصب گردند.

ماده 92برای حمل الوارهای چوبی بایستی ازتجهیزات مکانیکی مناسب مانند جرثقیل و لیفتراک استفاده شود و از حمل آنها توسط افراد خودداری گردد.

ماده 93در هنگام حمل ، برای جلوگیری از چرخیدن یا سر خوردن قطعات چوب بایستی تجهیزات و وسائل مناسبی بکار گرفته شود تا قطعه کار را بطور محکم و ایمن نگه دارد.

ماده 94الوارها و تنه درختان به هنگام حمل ، بایستی به طریق مطمئن و ایمن جابجا گردند.

ماده 95وسیله ایاب و ذهاب کارگران بایستی از نوع مناسب انتخاب شود همچنین حمل وسائل و دستگاههای چوب بری و برنده و نیز مواد سوختی در داخل وسیله ویاب و ذهاب کارگران ممنوع است.

ماده 96درشرایط جوی نامناسب عملیات استحصال و حمل درختان بایستی متوقف گردد.

ماده 97محل دپوی تنه درختان نبایستی در محل عبور و مرور افراد و ماشین آلات و همچنین شیب ها و در مسیر تردد ساکنین مناطق مسکونی قرار گیرد.

ماده 98قبل از قطع درخت ، کارگران بایستی با استفاده از کمربند صعود و کفشک نسبت به بستن کابل یا طناب به دور تنه درخت اقدام نمایند.

ماده 99بهنگام قطع درختان بایستی تمهیدات و اقدامات لازم جهت دور کردن سایر کارگران و افراد را از منطقه خطر مهیا نمود و مسئول ایمنی نظارت کاملی بر اجرای عملیات داشته باشد.

ماده 100- کلیه عملیات فرآوری شامل قطع شاخه های اضافی و تهیه الوار و غیره بایستی در محلهای مناسب صورت پذیرد.

ماده 101ارجاع امور متفرقه به رانندگان وسائل و ماشین آلات حمل و نقل در زمان روشن بودن ماشین آلات آنها ممنوع است.

ماده 102در هنگام انجام عملیات قطع و برش درختان و شاخه های آن ها توسط اره زنجیری بایستی دقت شود که کارگران در منطقه خطر قرار نداشته باشند و با فاصله مناسب از یکدیگر مشغول بکار باشند.

ماده103- صورت اسامی کارگران شاغل در کارگاههای بهره برداری از جنگل ، بایستی دقیقاً در دفتر مشخصی ثبت و محل کار و ساعت شروع و خاتمه کار نیز ذکر گردد.

ماده 104تانکر حامل مواد سوختی بایستی از محل استقرار و استراحت کارگران دور بوده و علاوه بر رعایت موارد ایمنی از ضربه و شعله و غیره محفوظ باشد.

ماده 105هرگز نباید برای عملیات بینه زنی و قطع قسمتهای مختلف درختان روی تنه درخت ایستاد .

ماده 106کارفرما بایستی نظارت کافی بر فعالیت گروههای قطع در زمینه نحوه اجرای اقدامات ایمنی داشته باشد.

ماده 107متخلفین از اجرای مفاد این آئین نامه مشمول ماده 176 قانون کار خواهند بود.

این آئین نامه مشتمل بر 107 ماده به استناد مواد 85 و 86 قانون کار جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ 10/5/84 شورایعالی حفاظت فنی مورد بررسی نهایی و تصویب قرار گرفت و در همان تاریخ به تائید وزیر کار وامور اجتماعی رسید.
آئین نامه مذکور جایگزین آئین نامه حفاظتی تأسیسات و ماشین های اره چوب بری مصوب 22/7/42 شورایعالی حفاظت فنی می گردد.